Atrybuty Boskie warunkują się nawzajem

Dobra to rzecz dziękować Tobie, o Najwyższy, śpiewać Tobie pieśni i wychwalać Twe imię, z rana obwieszczać Twoją przepełnioną miłością łaskawość, a wieczorem Twoją wierność. Tak jak Twój Syn, będąc na ziemi byt lojalny wobec Ciebie, Swego Ojca Niebieskiego, tak teraz jest On wiernym nam. Swoim braciom ziemskim, Z tą wiedzą spieszymy naprzód z niezachwianą nadzieją na wszystkie lata i wieki, które mają nadejść. Amen.

Jak podkreśliliśmy to wcześniej, atrybuty Boga nie są oddzielnymi cechami Jego charakteru, lecz aspektami Jego jednolitej istoty. Nie są one rzeczami samymi w sobie, lecz naszymi myślami, myślami o Bogu, aspektami doskonałej całości, nazwami nadanymi wszystkiemu, co wiemy, że jest prawdą o Bogu. Aby zyskać właściwe zrozumienie atrybutów Boga, konieczne jest ujmowanie ich wszystkich jako całości. Możemy myśleć o każdym z nich z osobna, lecz nie wolno nam ich od siebie oddzielać. „Wszystkie atrybuty przypisywane Bogu, mimo iż na rozmaite sposoby używamy słów Boga, są w rzeczywistości nierozdzielne z powodu doskonalej prostoty Boga”. - powiada Mikołaj z Kuzy. „Wskutek czego, mimo iż przypisujemy Bogu zmysły wzroku, słuchu, smaku, zapachu, dotyku oraz uczucie, rozum, intelekt itd., zgodnie z rozmaitymi znaczeniami tych słów, dla Niego nie znaczą one nic innego jak odpowiednio słyszenie, odbieranie bodźców smakowych, węchowych czy dotykowych, odczuwanie czy rozumienie. W ten sposób cała teologia sytuuje się w kole, ponieważ każdy z Bożych atrybutów jest potwierdzany przez inne”.

Gdy rozważamy atrybuty Boga, szybko dostrzegamy ich zasadniczą jedność. Widzimy np., że jeśli Bóg jest samoistny, musi On być także samowystarczalny, i jeśli ma On moc, to będąc nieskończony, musi mieć wszelką możliwą moc. A skoro ma wiedzę, to Jego nieskończoność zapewnia Mu pełnię tej wiedzy. Podobnie Jego niezmienność zakłada Jego wierność. Z niezmienności Boga wypływa wniosek, że nie może On być niewierny, gdyż to wymagałoby od Niego zmiany. Wszelkie uchybienia w boskim charakterze spowodowałyby Jego niedoskonałość, a skoro Bóg jest doskonały, nie mogą one wystąpić. W ten oto sposób atrybuty Boskie warunkują się nawzajem i okazują się jedynie przebłyskami naszego umysłu, zażywającego przyjemności w obcowaniu z absolutną doskonałością Boskości.

Wszystkie Boże czyny harmonizują ze wszystkimi Bożymi atrybutami. Żaden atrybut nie jest sprzeczny z jakimkolwiek innym atrybutem, lecz wobec nieskończoności Boga, wszystkie pozostają ze sobą w harmonii i współzależności. Wszystko, co Bóg czyni, zgadza się ze wszystkim, czym Bóg jest. Być i czynić - stanowi w Bogu jedność. Przedstawianie Boga w dwóch osobnych ujęciach: Jego sprawiedliwości i Jego miłosierdzia, jest fałszywe i niezgodne z prawdą. Wyobrażając sobie, że w Bogu górę bierze raz jeden, raz drugi atrybut, stwarzamy wizję Boga niepewnego, sfrustrowanego i emocjonalnie niezrównoważonego, słowem Boga nie mającego nic wspólnego z prawdziwym Bogiem. To co powstaje, jest jedynie dopasowanym do naszego rozumu wizerunkiem Boga.

Bóg, będąc Tym, Kim jest, nie może przestać Nim być, a będąc Tym, Kim jest, nie może działać niezgodnie ze Swym charakterem. Bóg jest zarazem wierny i niezmienny, a zatem wszystkie Jego słowa i czyny muszą być i pozostać wierne. Ludzie stają się niewiernymi z powodu swych pragnień, strachu, słabości, utraty zainteresowania przedmiotem, lub z powodu silnego nacisku z zewnątrz. Oczywiście żadna z tych sił w najmniejszym stopniu nie oddziaływuje na Boga. On sam stanowi dla Siebie powód, dla którego istnieje i działa. Nie może być przez nic popychany do działania, lecz zawsze mówi i działa tak. Jak Mu się podoba, zgodnie ze swoją suwerenną wolą.

A.W. Tozer z książki „Poznanie Świętego”